Καταχρηστική Εξουσία στην Τροχαία: Όταν ο Έλεγχος Γίνεται Παγίδα
Τα τελευταία χρόνια πολλοί οδηγοί έχουν αρχίσει να καταγγέλλουν ένα νέο – και ιδιαίτερα επικίνδυνο – φαινόμενο καταχρηστικής συμπεριφοράς από κλιμάκια στην Τροχαία: ελέγχους σε σταματημένα και παρκαρισμένα οχήματα, όπου οι αστυνομικοί όχι μόνο απαιτούν να μπει μπροστά ο κινητήρας χωρίς πραγματικό λόγο, αλλά στη συνέχεια επιβάλλουν κλήσεις για παραβάσεις που ουσιαστικά δεν υπήρξαν ποτέ.
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς νομικό. Είναι βαθιά θεσμικό.
Έλεγχος ή Εκφοβισμός;
Η αστυνομία οφείλει να λειτουργεί με βάση τη νομιμότητα και το Σύνταγμα. Οποιοσδήποτε έλεγχος πρέπει να έχει:
- αιτιολογία,
- διαφάνεια,
- τεκμηρίωση,
- σαφή λόγο ύπαρξης.
Όταν όμως αστυνομικοί πλησιάζουν σταθμευμένο, ακίνητο όχημα και ζητούν από τον οδηγό:
- “Βάλ’ το μπροστά”
- “Άναψε”
- “Δώσε μια γκαζιά να δούμε”
…χωρίς να υπάρχει καταγγελία, ένδειξη ή περιστατικό παράβασης, τότε ο έλεγχος παύει να είναι έλεγχος και μετατρέπεται σε παγίδα.
Τρανό παράδειγμα αποτελεί το περιστατικό της 29/11 στην Καλλιθέα, όπου οι αστυνομικοί προσέγγισαν σταθμευμένα οχήματα, ανάγκασαν οδηγούς να βάλουν μπροστά και στη συνέχεια έκοψαν κλήσεις για “θόρυβο” σε εργοστασικές εξατμήσεις – παρά το γεγονός ότι τα αυτοκίνητα ήταν σβηστά πριν από την παρέμβαση.
Διαβάστε εδώ για το τι έγινε ακριβώς στις 29/11/2025
Όπως και στα Μέγαρα πριν λίγο καιρό, διαβάστε εδώ.
Όταν η παράβαση δημιουργείται επί τόπου από τον ίδιο τον ελεγκτή, δεν μιλάμε για αστυνόμευση. Μιλάμε για καταχρηστική άσκηση εξουσίας.
Το Νομικό Πλαίσιο Είναι Ξεκάθαρο
Η ελληνική νομοθεσία αναφέρει ρητά ότι:
- Για να διαπιστωθεί παράβαση θορύβου ή εξάτμισης, πρέπει το όχημα να τελεί σε κανονική κυκλοφορία.
- Οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται με όργανα μέτρησης, όχι “με το αυτί”.
- Ο οδηγός δεν υποχρεούται να “εκτελέσει εντολές” που δεν έχουν νόμιμη βάση και δεν σχετίζονται με οδική ασφάλεια.
Άρα, όταν η Τροχαία αναγκάζει οδηγούς να θέσουν το όχημα σε λειτουργία χωρίς λόγο, για να δημιουργήσει μια τεχνητή παράβαση, αυτό συνιστά:
- Υπέρβαση εξουσίας,
- Παραβίαση καθήκοντος,
- Καταχρηστική συμπεριφορά έναντι πολιτών.
Γιατί Συμβαίνει;
Οι πιθανοί λόγοι που αναφέρονται συχνά:
- Στατιστικοί στόχοι για “νούμερα”.
- Ελλιπής εκπαίδευση νέων αστυνομικών.
- Προβληματική κουλτούρα στο σώμα.
- Ευκολία στο να κοπεί μια κλήση χωρίς αντιρρήσεις.
Καμία, όμως, από αυτές τις αιτίες δεν δικαιολογεί πρακτικές που θίγουν θεμελιώδη δικαιώματα.
Οι Επιπτώσεις στην Κοινωνία
Όταν οι πολίτες νιώθουν ότι η Τροχαία λειτουργεί αυθαίρετα:
- Χάνεται η εμπιστοσύνη στον θεσμό,
- Καλλιεργείται φόβος αντί για ασφάλεια,
- Οδηγοί αισθάνονται ότι απειλούνται αντί να προστατεύονται.
Η αστυνομία υπάρχει για να υπηρετεί τον πολίτη, όχι για να κατασκευάζει παραβάσεις.
Τι Πρέπει να Αλλάξει
- Υποχρεωτική καταγραφή με κάμερα σε κάθε τροχονομικό έλεγχο.
- Τυποποιημένες διαδικασίες για έλεγχο θορύβου.
- Διαφάνεια σε στατιστικά κλήσεων.
- Εκπαίδευση πάνω στα δικαιώματα των πολιτών.
- Απόλυτη απαγόρευση πρακτικών που προκαλούν την παράβαση αντί να τη διαπιστώνουν.
Η Κατάχρηση Εξουσίας Δεν Είναι “Μοναδικό Περιστατικό”
Όσο συνεχίζεται αυτή η πρακτική, θα αυξάνονται οι πολίτες που έχουν βιώσει το ίδιο μοτίβο: σταματημένοι, ακίνητοι, χωρίς παράβαση — και καταλήγουν με μια κλήση που δημιουργήθηκε μπροστά στα μάτια τους.
Και όταν η εξουσία λειτουργεί χωρίς όριο και χωρίς έλεγχο, τότε δεν μιλάμε για αστυνόμευση.
Μιλάμε για καθεστώς φόβου.
